Stres tipi idrar kaçırma tam olarak nedir?
Buradaki stres, sinir stresi değil; karın içi basıncın aniden artması anlamına geliyor. Öksürmek, hapşırmak, gülmek, oturduğunuz yerden kalkmak, merdiven çıkmak ya da ağır bir poşet kaldırmak mesaneye ani bir baskı yapar. İdrar kanalını kapalı tutan sfinkter kası ve pelvik taban bu baskıya yeterince karşı koyamazsa birkaç damla ya da biraz daha fazla idrar kaçabilir.
Ani ve güçlü bir tuvalet hissiyle gelen sıkışma tipi kaçırmadan farklı olarak, stres tipinde genellikle önceden bir uyarı hissi olmaz. Kaçırma, hareketle ya da basınçla birlikte gelir. Bazı erkeklerde iki tip bir arada da görülebilir; buna karma tip denir. Genel çerçeve için erkeklerde idrar kaçırma sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Stres tipi idrar kaçırma bir hastalıktan çok, idrar tutma mekanizmasındaki bir zayıflığın belirtisidir. Bu nedenle utanılacak ya da saklanacak bir durum değildir. Erkekler bu konuyu doktorlarıyla konuşmayı çoğu zaman erteler; oysa erken yapılan bir değerlendirme hem doğru yolu bulmayı hem de günlük hayatı rahatlatmayı kolaylaştırır.
Erkeklerde neden olur?
Kadınlarda doğum ve hormonal değişiklikler öne çıkarken, erkeklerde stres tipi idrar kaçırmanın en sık nedeni prostat ameliyatı sonrası durumlardır. Özellikle prostat kanseri nedeniyle yapılan radikal prostatektomide prostat, idrar kanalının bir bölümüyle birlikte çıkarılır ve idrarı tutan mekanizmanın bir kısmı değişir. Bu konuyu radikal prostatektomi sonrası idrar kaçırma sayfasında ayrıntılı anlattık.
Bunun dışında radyoterapinin geç etkileri, üretra çevresindeki kas ve sinirlerin yetersiz çalışması, ileri yaş, uzun süreli kabızlık ve ıkınma, kronik öksürük ve fazla kilo da pelvik taban üzerindeki yükü artırabilir. Daha geniş bir liste için erkeklerde idrar kaçırmanın 10 nedeni yazımıza bakabilirsiniz.
Doktor nasıl değerlendirir?
İdrar kaçırma yaşıyorsanız ilk adres bir üroloji uzmanı olmalı. Doktorunuz ne zaman, ne kadar ve hangi durumlarda kaçırdığınızı soracak, gerekirse idrar tahlili, idrar akım ölçümü ve mesanede kalan idrar miktarına bakacaktır. Bazı durumlarda daha ayrıntılı ürodinamik testler de istenebilir.
Doktora gitmeden önce birkaç gün boyunca küçük bir mesane günlüğü tutmak çok işe yarar. Ne kadar sıvı içtiğinizi, kaç kez tuvalete gittiğinizi, kaçırmaların hangi hareketle olduğunu ve günde kaç ped değiştirdiğinizi not etmeniz yeterli. Bu bilgiler, sizin için en uygun yolun seçilmesini kolaylaştırır.
Neler yapılabilir?
Çoğu erkekte ilk adım konservatif yöntemlerdir. Bunların başında pelvik taban kaslarını güçlendirmeyi amaçlayan egzersizler gelir. Erkekler için Kegel egzersizleri doğru öğrenildiğinde kontrolün geri kazanılmasına yardımcı olabilir; en iyi sonuç için doktorunuzun veya pelvik taban fizyoterapistinizin önerdiği programı takip etmeniz önemlidir.
Yaşam tarzında küçük değişiklikler de fark yaratabilir: kafein ve alkolü azaltmak, kabızlığı önlemek, kiloyu kontrol altında tutmak ve sigarayı bırakmak gibi. Kaçırma uzun süre devam eder ve günlük hayatı belirgin şekilde etkilerse, doktorunuz erkek sling ameliyatı ya da yapay üriner sfinkter gibi cerrahi seçenekleri sizinle konuşabilir.
Günlük yaşamda sızıntıyı yönetmek
İyileşme süreci ya da tedavi planı devam ederken günlük hayatı rahatlatmak da en az tedavi kadar önemli. Pedler ve emici iç çamaşırları birçok kişi için ilk tercihtir. Hafif–orta düzeyde kaçırması olan bazı erkekler ise harici bir yardımcı ürün olan penil klemp kullanmayı tercih eder.
Penil klemp, penis etrafına takılan ve idrar kanalına kontrollü bir baskı uygulayan, cerrahi olmayan bir banttır. Örneğin Almanya'da KESSEL medintim tarafından üretilen Prosecca Penil Klemp, cırt kapamayla kişiye göre ayarlanabilen basınç yastığı sayesinde sızıntının azaltılmasına yardımcı olabilir. Ancak bu tür ürünler egzersizlerin ve tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez; tamamlayıcı bir seçenektir.